KALEM KIRDI MESCİDİ – KAYSERİ
Kalemkırdı Mescidi, Hicrî 1212 / Miladi 1797 yılında inşa edilmiştir. Taçkapı üzerindeki kitabeler bu tarihi doğrulamakta, ancak yapının banisi ya da mimarı hakkında bilgi vermemektedir. Yapı, Kayseri Kalpaklıoğlu Mahallesi’nde yer almakta iken, 2011 yılında otopark inşaatı nedeniyle yerinden sökülerek taşları numaralandırılmış ve Seyyid Burhaneddin Türbesi’nin güneybatısında yer alan açık namazgâhın önüne yeniden kurulmuştur.
Mescit, dikdörtgen planlı harim ile ona kuzeyde bitişik üç bölmeli son cemaat mahallinden oluşur. Aslen moloz taş ve kesme taş malzeme ile ahşap taşıyıcı sistemle inşa edilen yapı, geçirdiği onarımlar sonucunda önemli ölçüde betonarme unsurlarla yeniden düzenlenmiştir. Taçkapı düzgün kesme taştan yapılmış, kaval silmelerle çerçevelenmiş, yüzeyine rozet ve palmet motifleri işlenmiştir.
Harim bölümü 12,67 x 10,36 m ölçülerindedir ve betonarme dört sütunla taşınan düz bir tavanla örtülmüştür. İç mekân farklı boyutlarda toplam 11 pencereyle doğal ışık alır. Mihrap, taş malzemeyle altıgen niş biçiminde düzenlenmiş olup bitkisel motifler, rumiler ve yazı kuşaklarıyla süslenmiştir. Alınlığında Âl-i İmrân suresinden bir ayet yer alır. Bu ayrıntılı süslemeler, yapının en özgün ve dikkat çekici bölümünü oluşturur. Minber ise yakın dönemde sunta malzemeyle yapılmıştır. Orijinal mahfil günümüze ulaşmamış, mevcut mahfil daha sonra eklenmiştir.
Bu mescid, 2011 yılında Kalpaklıoğlu Mahallesi’ndeki yerinden otopark yapımı nedeniyle taşları numaralandırdıktan sonra, Seyyidi Burhaneddin Türbesinin güneybatısındaki açık namazgâhın ön tarafına taşınmıştır.
Taşınan bu mescid 1797 yılında inşa edilmiştir. Yaptıranı ve mimarı bilinmemektedir. Yapının ilk özgün halinin inşasında beden duvarlarında kaba yonu ve moloz taş, taç kapı ve mihrabında kesme taş, üst örtüsünün tamamında ve taşıyıcı direklerde ise ahşap kullanılmıştır. Harim kısmı ve son cemaat kısmı sonradan betonarme yapıya dönüştürülmüş olmakla birlikte şimdiki yerinde eski tarzında inşa edilmiştir.
Üç ahşap sütun üzerinde taşınan tavan ahşaplarla kaplı son cemaat mahallinden girilen cami, 100 metre kare civarında küçük bir mescid. Giriş kapısının tam karşısında oyma nişli taş bir mihrap bulunuyor.
Kalemkırdı Mescidi’nin Kuzeyindeki açık namaz kılınan alan, Kelemkırdı Namazgâhı olarak 2011 yılında yeniden düzenlendi. Seyyid Burhanettin türbesinin etrafıyla beraber düzenlenen bu alanda aynı zamanda binden fazla insan Ramazan akşamlarında iftar edebiliyor.
Kaynak: Kültür Envanteri
FOTOĞRAFLAR: MUSTAFA GÜRELLİ
